فرهنگ مردم نجف در ماه مبارک رمضان
فرهنگ مردم نجف
در ماه مبارک رمضان
صحن ورودی به حرم مطهر امام علی (ع)
نمای ورودی به صحن امیر المومنین (ع)
خبر گزاری تقریب (تنا )
آقای هیثم رجب مدیر دبیرستان "الخورنق" در
نجف اشرف، وبازرس اداره آموزش وپرورش
اين شهر مقدس می باشد، او پژوهشهای بسیاری در زمینه میراث ملی نجف اشرف دارد
ونویسنده چندین سریال تلوزیونی ویژه کانالهای ماهواره ای عراق است.
خبرنگار تقریب(تنا) با او درشهر دمشق ملاقات نمود وبا وی در خصوص آداب ورسوم رمضانی
رایج در نجف اشرف به گفتگو نشست، كه متن اظهارات ایشان بشرح زیر می باشد :
" شهر نجف جایگاه مهمی در تاریخ بشریت دارد، ومرکز دانشوری وهدایت انسانها می باشد.
این شهر مقدس بارگاه آدم علیه السلام ولنگرگاه کشتی نوح است. نجف اشرف
مقر حکومت عدل علی بود وشخصیتهای تاریخی معروفی همچون "انوشیروان" و "نعمان ابن المنذر"
(یکی از پادشاهان عرب قبل از ظهوراسلام) از آن گذر کرده اند.
ماه مبارک رمضان از اهمیت ویژه ای در نجف اشرف برخوردار است ، در تاریخ اسلام داریم
که حضرت علی علیه اسلام در زمان خلافت خویش، ٣٥- ٤٠هـ ، هنگام ماه مبارک رمضان
به تمام نواحی شهر کوفه سر میزد تا گرسنگان را سیر وحاجت مستمندان را برآورده سازد.
وبر همین منوال نیز مردم نجف که خود را فرزندان علی (ع) میدانند سعی می کنند در این ماه مبارک
از "سيره" این امام همام تبعیت نماید.
در واقع شهر نجف طی ماه مبارک رمضان تجلیگاه عدل وایمان مي باشد، در این ماه همگان
مشغول حمد وثنای الهی هستند ومردم بیش از پیش وصیتهای گهربار امام علی علیه السلام
وفتاوی علما وبزرگانرا در میان خود جاری می کنند.
ساکنان نجف اشرف قبل از پخش صدای اذان صبح با آواز طبل "چاوشخوانان سحر"
برای خوردن سحری وانجام مستحبات سحر وخواندن دعاهای مخصوص آن از خواب بر میخیزند ،
سپس به حرم مطهر امام علی علیه السلام رفته ونماز صبح را در این مکان مقدس می خوانند
واز خدای متعال طلب عفو وبخشش می کنند.
پس از آن آستین همت وتلاش را بالا برده وبه محل کار خود جهت کسب روزی روانه می شوند.
آنان تا غروب هنگام که صدای أذان گو از مناره های حرم مطهر پخش می گردد در محل كار خود
باقی می مانند وپس از آن جهت ادای نماز وخوردن افطار راهی مساجد وخانه های خود می شوند.
طبق معمول مجالس گوناگون رمضانی در شهر نجف پس از افطاربرگزار می شوند، این نشستها از
تنوع خاصی برخوردار هستند. برخی از آنها مجالس نقالی هستند که در خانه های قدیمی
وقهوه خانه های سنتی شهر برگزار می شوند، ومردم جهت شنیدن روايتهاي و قهرمانیهای
حضرت علی علیه السلام در میادین جنگ ویا وقایعی از قضاوتهاى ایشان در این گونه مجالس
شرکت می کنند.
همچنین خانه های علما ومراجع پس از افطار به روی شیفتگان معرفت باز است، که از جمله آنها
می توان به بیت " آل بحر العلوم " ، " آیة الله حکیم" وغیره اشاره نمود که مومنان برای شنیدن
سخنرانیها ،عزاداریها وهمچنین اشعار مدیحه سرایان اهل بیت (ع) به آنجا رفته ومستفیض می شوند.
نیز می توان به سرگرمیهای مخصوص مردم نجف در ماه مبارک رمضان اشاره نمود که معروفترین
آنها مسابقات سنتی "گل یاپوچ" است. این مسابقات علاقمندان بسیاری دارد که پس از افطار در
قهوه خانه های سنتی شهر برگزار می شوند وآوازهای سنتی همراه با شیرینی سنتی
"زولبیا وباقلوا" آزین بخش آنها می باشند.
زنان شهر نیز دارای مجالس ویژه خود هستند، در این مجالس مراسم روضه خوانی توسط
زنان مداح ( ملا) اجرا می گردد وروایتهای اهل بیت (ع) وهمچنین احکام شرعی مخصوص
ماه روزه بیان می شوند.
روزهای پنجشنبه مردم نجف به زیارت حرم مطهر امام حسین علیه السلام
ومرقد حضرت عباس(ع) می روند وبرخی از آنان راهی شهر کوفه جهت زیارت مرقد مسلم ابن
عقیل وخانه حضرت علی علیه السلام ونیز مرقد میثم تمار آن صحابی فداکار امام علی (ع) می شوند.
همچنین می توان به مجالس افطاری که مردم خیّر وثروتمند شهر جهت اطعام روزه داران در
تکیه هاومساجد برگزار می کنند اشاره نمود.
روز بیست ویکم ماه رمضان اهل نجف پس از افطار جهت ادای احترام به خانه حضرت علی
علیه السلام در شهر کوفه می روند. در واقع شهر کوفه امروزه پذیرای انبوه عاشقان امام (ع)
از جای جای کشورعراق می باشد. بالاخره روز عید فطر مردم نجف به حرم مطهر امام علی (ع)
می روند تا درمراسم نماز عید شرکت نمایند.
سپس برای تهیئه غذای صبحانه که معمولا از نان داغ وسرشیر وپنیر محلی تشکیل می شود،
به بازارهای شهر می روند. پس از آن برای دید وبازدید به منزل آشنایان وفامیل می روند و
بزرگسالان برای شادی کودکان خود به آنان عیدی می دهند و آنان را به شهربازی وپارکهای
شهر می برند.
برخی از خانواده ها نیز عادت داراند که روز اول عید به زیارت اهل قبور بروند وبرخی دیگر
روز دوم عید را به اینکار اختصاص می دهند.
ضمنا آنان عقیده دارند که فطریه عید را باید یک روز قبل از عید فطر جدا نموده ودر روز عید به
افراد مستحق بدهند.
ترجمه/ ح – عسکری
ویراستاری : عبدالمجید طبیب
خدایا چنان کن سرانجام کار