وجود مبارک حضرت امام امیرالمومنین علی (ع) و وادی السلام

از دیگر دلایل اهمیت و فضیلت نجف قبرستان وادی السلام روایتی از امام علی (ع) است که درباره این قبرستان فرمودند: «هیچ مؤمنی در جایی از زمین نمیرد، مگر آنکه به روح او فرمان دهند که به وادی السلام آید. اینجا نقطه‌ای از بهشت است».

حسن بن محمد دیلمی در کتاب «ارشاد القلوب إلی الصواب» اشاره کرده است که امیرالمومنین (ع) روزی در وادی السلام بود که مردی را مشاهده نمود که از سمت بیابان سوار بر شتر به همراه جنازه‌ای به سمت منطقه غری (نجف فعلی) می‌رفت. امام از او پرسید: از کجا می‌آیی؟ و این جنازه کیست؟ آن مرد پاسخ داد: این جنازه پدرم است که می‌خواهم در این سرزمین دفن نمایم. امام علی (ع) از او پرسید: چرا او را در شهر خودت دفن نکردی؟ گفت: پدرم وصیت کرد که اینجا دفنش کنم و گفت: در این سرزمین، مردی به خاک سپرده می‌شود که به تعداد دو قبیله ربیعه و مضر شفاعت می‌کند. امام (ع) از او پرسید: آیا آن مرد را می‌شناسی؟! پاسخ داد؟ خیر. امام دو بار سوگند خورد که من آن مرد هستم! برخیز و پدرت را دفن کن.

همچنین در این منبع آمده است که امام صادق (ع) فرمود: هیچ مؤمنی نیست که در شرق و غرب جهان از دنیا برود، مگر آن‌که خداوند روح او را به وادی السلام ملحق سازد. آن حضرت فرمود: «… هر مؤمن که در شرق یا غرب زمین بمیرد، خدا او را در وادی السلام محشور می‌کند، پرسیده شد وادی السلام کجا است. امام (ع) فرمود میان نجف و کوفه گویا می‌بینم گروه فراوانی بر فراز منبرهایی از نور نشسته‌اند و سخن می‌گویند».

در کتاب «المحتضر» شیخ حسن بن سلیمان که از معاریف شاگردان شهید اول است از ابن نباته در حدیث طولانی روایت کرده است که: امیرالمؤمنین علیه السلام از کوفه خارج شد و همینطور می‌رفت تا به غَریَین رسید؛ و از آنجا نیز گذشت، و ما به دنبال او رفتیم تا به او رسیدیم و دیدیم که به پشت بروی زمین دراز کشیده و جسد مبارکش به زمین بود و هیچ زیراندازی نداشت.

قنبر عرض کرد: ای امیرالمؤمنین! اجازه می‌دهی من لباسم را برای شما در روی زمین پهن کنم؟ فرمود: نه، آیا اینجا مگر غیر از خاک و تربت مؤمن، یا مزاحمت با مؤمن در نشیمنگاه اوست؟ أصبغ می‌گوید: ای امیرالمؤمنین! خاک مؤمن را می‌دانیم و می‌شناسیم که در اینجا بوده و یا آنکه بعداً خواهد بود، لیکن معنای مزاحمت با مؤمن در نشیمنگاهش را نفهمیدیم.

حضرت فرمود: ای فرزند نُباتَه! اگر پرده از برابر چشم‌های شما کنار برود، می‌بینید ارواح مؤمنین را در این ظَهر (در ظهر کوفه که وادی السلام است) که حلقه وار به گِرد خود نشسته و با یکدگر به سخن و گفت و شنید مشغولند؛ در این ظهر روح هر مؤمن، و در «وادی بَرَهوت» روح هر کافری است. مؤمنین که در وادی السلام هستند در التذاذ و مسرت به سر می‌برند و از جام و کأس محبت و ولایت سرمست، و سرشار در عشق و بهجت و سرورند، و لذا مرور زمان برزخی را تا قیام قیامت حس نمی‌کنند. ولی کفار که دستشان از علم و معرفت کوتاه و جانشان از جام سرشار آب زلال ولایت سیراب نگشته است در خشک زار بَرَهوت یَمَن اجتماع دارند.

مقبره هود و صالح (ع)

مرقدهای پیامبران هود و صالح (ع) در قبرستان وادی السلام قرار دارند که ابتدا به کوشش علامه بحرالعلوم با گنبد و بنایی از گچ و سنگ ساخته شدند. در سال ۱۳۳۷ هجری قمری، این مقابر به همت یکی از نیکوکاران ایرانی تجدید و گنبد آن‌ها کاشی کاری شد.

مقبره آیت الله سید علی آقا قاضی

یکی از عارفان دههٔ چهاردهم هجری قمری است که استادِ بزرگانی چون علامه طباطبایی و آیت الله بهجت بوده است. سیدعلی آقا قاضی در سال ۱۳۳۶ هجری‌قمری از دنیا رفت و پیکر مطهرش، در قبرستان وادی‌السلام به خاک سپرده شد. محل دفن او، در ابتدای درب ورودی اصلی قبرستان وادی السلام و خیابان منتهی به مقبره حضرت هود و حضرت صالح است.

بزرگان و مشاهیر مدفون در قبرستان وادی السلام نجف

از مهمترین این افراد که در قبرستان وادی السلام نجف دفن شده‌اند می‌توان به آیت الله سید جمال‌الدین گلپایگانی، شهید آیت الله سید محمدباقر صدر، سید جمال‌الدین افجه ای، محمدرضا تنکابنی و… اشاره کرد.